Đang uống kháng sinh có dùng Sildenafil được không
Phần lớn kháng sinh thông dụng không gây tương tác đáng kể với Sildenafil, nhưng có một nhóm ngoại lệ quan trọng: kháng sinh nhóm macrolid như erythromycin, clarithromycin, kháng sinh rifampicin, và thuốc kháng nấm nhóm azol như ketoconazole, itraconazole. Những thuốc này làm thay đổi cách gan chuyển hóa Sildenafil, có thể khiến nồng độ thuốc trong máu tăng gấp đôi, gấp ba (riêng rifampicin thì có thể theo chiều ngược lại). Nếu đang được kê kháng sinh trong đợt viêm họng, viêm xoang mùa lạnh, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng Sildenafil.
Vì sao chỉ một số kháng sinh mới đáng lo
Sildenafil được gan chuyển hóa chủ yếu qua men CYP3A4. Thuốc nào ức chế men này sẽ làm Sildenafil bị phân hủy chậm hơn và tích lại trong máu lâu hơn; thuốc nào kích thích men thì làm ngược lại. Các kháng sinh thường gặp như nhóm penicillin không có tên trong danh sách cảnh báo của nhãn thuốc và NHS, dù vậy vẫn nên khai với bác sĩ. Ngược lại, một số macrolid và thuốc kháng nấm azol là những chất ức chế CYP3A4 được biết rõ.
Những con số trên nhãn thuốc
Tờ thông tin kê đơn Viagra trên trang nhãn thuốc của Pfizer ghi lại các nghiên cứu tương tác như sau:
| Thuốc dùng cùng | Nhóm | Thay đổi nồng độ Sildenafil |
|---|---|---|
| Erythromycin | Kháng sinh macrolid, ức chế CYP3A4 vừa | Nồng độ đỉnh tăng 160%, tổng phơi nhiễm (AUC) tăng 182% |
| Saquinavir | Thuốc HIV, ức chế CYP3A4 | Nồng độ đỉnh tăng 140%, AUC tăng 210% |
| Ritonavir | Thuốc HIV, ức chế CYP3A4 rất mạnh | Nồng độ đỉnh tăng khoảng 4 lần, AUC tăng khoảng 11 lần |
| Ketoconazole, itraconazole | Kháng nấm azol, ức chế CYP3A4 mạnh | Nhãn không nêu số cụ thể, dự kiến tác động lớn hơn saquinavir |
Vì lý do đó, nhãn thuốc khuyên bác sĩ cân nhắc liều khởi đầu thấp nhất cho người đang dùng erythromycin hoặc các thuốc ức chế CYP3A4 mạnh, và đặt giới hạn rất chặt về liều và khoảng cách giữa các lần dùng khi bệnh nhân dùng ritonavir. Quyết định liều cụ thể thuộc về bác sĩ, không nên tự điều chỉnh.
Danh sách NHS: những thuốc cần báo trước
Trang thông tin Sildenafil của NHS liệt kê các nhóm cần kiểm tra trước khi dùng:
- Kháng sinh rifampicin, erythromycin, clarithromycin.
- Thuốc kháng nấm.
- Thuốc điều trị HIV.
- Thuốc chống động kinh.
- Thuốc nhóm nitrat trị đau thắt ngực (thường không được kê cùng).
- Thuốc huyết áp và thuốc trị tăng áp động mạch phổi.
- Cỏ St John's Wort.
- Bưởi và nước ép bưởi, có thể làm tăng tác dụng phụ.
Rifampicin (dùng trong điều trị lao và một số nhiễm khuẩn) và một số thuốc chống động kinh có thể tác động theo chiều ngược lại, làm tăng hoạt tính men gan và khiến Sildenafil bị đào thải nhanh hơn. Dù theo chiều nào, việc dùng chung cũng cần bác sĩ biết trước.
Tình huống hay gặp vào mùa lạnh
Viêm họng, viêm phổi được kê clarithromycin
Clarithromycin hay được kê trong các nhiễm khuẩn hô hấp, nhiễm H. pylori dạ dày. Đây là thuốc NHS nêu đích danh. Trong thời gian dùng và vài ngày sau đó, hãy hỏi bác sĩ có nên tạm hoãn Sildenafil hay không.
Nấm bẹn, nấm móng được kê itraconazole
Đợt điều trị nấm móng bằng thuốc uống có thể kéo dài nhiều tuần. Nếu có ý định dùng Sildenafil trong thời gian này, cần bác sĩ biết trước.
Tự mua thuốc cảm, kháng sinh ở hiệu thuốc
Mùa cảm cúm, nhiều người tự mua kháng sinh mà không có đơn. Ngoài nguy cơ kháng thuốc, việc này khiến bạn không biết mình đang uống hoạt chất gì. Khi đến quầy thuốc, hãy nói rõ đang dùng Sildenafil để dược sĩ tư vấn.
Dấu hiệu nồng độ thuốc tăng quá mức
Khi nồng độ Sildenafil cao hơn bình thường, tác dụng phụ thường mạnh hơn và kéo dài hơn. Theo nhãn thuốc, các tác dụng phụ hay gặp trong thử nghiệm gồm đau đầu (16% so với 4% ở nhóm giả dược), đỏ bừng mặt (10% so với 1%), khó tiêu, nghẹt mũi và rối loạn thị giác. Những dấu hiệu cần đi cấp cứu:
- Cương cứng kéo dài trên 4 giờ.
- Mất thị lực đột ngột ở một hoặc hai mắt.
- Giảm hoặc mất thính lực đột ngột, có thể kèm ù tai, chóng mặt.
- Đau ngực, choáng váng, ngất.
Thông tin chi tiết về xử lý quá liều có trong bài quá liều Sildenafil: triệu chứng và cách cấp cứu.
Nói gì với bác sĩ để được kê đơn an toàn
- Kể tên tất cả thuốc đang dùng, kể cả thuốc bổ, thảo dược, thuốc mua không cần đơn.
- Nói rõ bạn có dùng Sildenafil và liều thường dùng.
- Hỏi thời gian cần tránh dùng chung, cả trong và sau đợt kháng sinh.
- Hỏi có cần đổi sang kháng sinh khác ít tương tác hơn không.
Liều Sildenafil phù hợp cho từng người phụ thuộc tuổi, chức năng gan thận và thuốc đi kèm; bài liều lượng Sildenafil 25 mg, 50 mg hay 100 mg giải thích các yếu tố bác sĩ cân nhắc. Còn tương tác nguy hiểm nhất của Sildenafil, với nhóm nitrat, được phân tích riêng ở bài tương tác giữa Sildenafil và thuốc nhóm nitrat.
Thuốc điều trị HIV và thuốc dự phòng
Ritonavir và một số thuốc HIV khác là nhóm có tương tác mạnh nhất trong bảng trên: nồng độ Sildenafil có thể tăng tới khoảng 11 lần về tổng phơi nhiễm. Người đang điều trị HIV dài hạn nên luôn mang theo danh sách thuốc khi khám nam khoa, và nhắc bác sĩ nam khoa về phác đồ đang dùng. Ngược lại, khi bác sĩ HIV đổi phác đồ, cũng cần báo rằng mình có dùng Sildenafil để được điều chỉnh. Việc giấu thông tin vì ngại là lý do thường gặp dẫn tới tác dụng phụ không mong muốn.
Đừng quên các thuốc "không phải thuốc"
Danh sách của NHS có cả cỏ St John's Wort, một thảo dược hay có trong các sản phẩm "an thần, chống stress" nhập khẩu. Nhiều viên uống thảo dược bán dịp cuối năm không ghi đủ thành phần. Khi đang dùng Sildenafil theo đơn, nên đưa vỏ hộp các sản phẩm này cho dược sĩ xem trước khi dùng chung, cũng như hỏi về bưởi và nước ép bưởi, loại quả rất phổ biến trên mâm cỗ Tết.
Một mẹo thực tế là lưu danh sách thuốc đang dùng trong điện thoại, cập nhật mỗi lần đổi đơn. Khi đến khám ở nơi mới, chỉ cần đưa màn hình cho bác sĩ, tránh quên tên những thuốc dùng không thường xuyên như Sildenafil.
Câu hỏi thường gặp
Uống amoxicillin có dùng Sildenafil được không?
Amoxicillin không nằm trong danh sách thuốc cần cảnh báo của NHS và nhãn thuốc Sildenafil. Tuy vậy, khi đang sốt hoặc mệt vì nhiễm trùng, nên hỏi bác sĩ trước và ưu tiên nghỉ ngơi cho khỏi bệnh.
Ngừng kháng sinh bao lâu thì dùng lại Sildenafil?
Tùy loại kháng sinh và thời gian thải trừ của nó. Hãy hỏi bác sĩ kê đơn hoặc dược sĩ; không có mốc chung cho mọi thuốc.
Thuốc kháng nấm bôi ngoài da có tương tác không?
Cảnh báo chủ yếu dành cho thuốc kháng nấm đường uống như ketoconazole, itraconazole. Kem bôi da ngấm vào máu rất ít, nhưng nếu dùng diện rộng hoặc kéo dài, hãy hỏi dược sĩ.
Uống Sildenafil với nước bưởi có sao không?
NHS khuyên tránh bưởi và nước ép bưởi khi dùng Sildenafil vì có thể làm tác dụng phụ dễ xảy ra hơn.
Bài liên quan

Uống Sildenafil sau tiệc rượu tất niên: rủi ro cần biết
Một hai ly rượu thường không làm Sildenafil nguy hiểm hơn, nhưng say rượu gây khó cương, chóng mặt, tụt áp. Đọc nghiên cứu trên nhãn thuốc trước mùa tiệc.

Đang uống thuốc huyết áp có dùng Sildenafil được không
Người tăng huyết áp đã ổn định vẫn thường được kê Sildenafil, nhưng huyết áp sẽ giảm thêm. Nhóm thuốc cần thận trọng và dấu hiệu tụt áp khi trời lạnh.

Finasteride trị hói: tác dụng phụ sinh lý và cảnh báo mới
Finasteride 1 mg trị rụng tóc có thể gây giảm ham muốn, khó cương, thay đổi tâm trạng. Châu Âu đã thêm thẻ cảnh báo cho người bệnh. Cần biết gì trước khi dùng.

Chống chỉ định của Sildenafil: Những ai tuyệt đối tránh dùng
Ai không được dùng sildenafil? Danh sách chống chỉ định tuyệt đối, trường hợp cần thận trọng, thuốc tương tác nguy hiểm và lý do cần bác sĩ đánh giá.